Vožnja Bosforom
Pre poslednjih obilazaka krstarimo Bosforom. Vožnja brodom između dva mosta traje oko sat, a pored obala se smenjuju kuće bogatih Turaka, ekskluzivni restorani i izletišta. Zanimljivo je da Istanbul, grad na obalama tri mora, sa skoro dvadeset miliona stanovnika, nema plaža; nema ih ni na Bosforu, jer je on jedan od najprometnijih morskih puteva na svetu.
Na mestu gde se spajaju Bosfor i Mramorno more stoji svetionik poznat kao Devojačka kula. Duž obala se nižu stare tvrđave i letnje palate; sa jedne strane puca pogled na istorijsko jezgro sa Topkapijem i Ajom Sofijom, sa druge na soliter moderni Istanbul.
Pokušavajući da saznamo što više o svemu pored čega prolazimo, propuštamo da uživamo u opštem prizoru. Ali to je sudbina svih putnika namernika, i možda baš ono što nas tera da se mestima vratimo i nadoknadimo propušteno.
Patrijaršija iza zidina
Na obali Zlatnog roga, u kvartu Fener, nekada grčkom delu grada, nalazi se Vaseljenska patrijaršija, u crkvi Svetog Đorđa. To je prva među pravoslavnim crkvama; carigradski patrijarh je „prvi među jednakima”.
Crkva je skromna, bez kupole. Razlog je turski zakon koji je posle pada Carigrada zabranjivao da hrišćanske građevine nadvisuju muslimanske, pa današnji izgled podseća na ranohrišćanske bazilike. Unutra je veliki zlatni ikonostas, a najvrednija relikvija je crni stub za koji se veruje da je uz njega Hrist bio vezan pre raspeća; to je trećina izvornog stuba, a druga dva dela čuvaju se u Rimu i Jerusalimu.
U crkvu smo stigli kad se završavala subotnja liturgija. Na samim vratima prepoznadoh dva lika, vladiku Irineja i mitropolita Amfilohija, koji se žurno uputiše ka konaku.
Među dva carstva
Razgledajući tu skromnu crkvu, neminovno se nameće poređenje sa monumentalnom Ajom Sofijom, koja je nekada bila istočni svetionik hrišćanstva. Valjda nigde na svetu, kao na ovom razmeđu dva kontinenta, nije došlo do tako potpune smene dva moćna carstva. Dok oko nas tutnji dvadesetmilionski grad, ovde, skriveno među zidinama nekadašnjeg Fenera, na vizantijsku prošlost podseća još jedino grčka gospoda koja veselo čavrlja ispred crkve.
To je najbolji pasus u celoj seriji, i srž onoga što Istanbul jeste, grad u kome se jedno carstvo povuklo pred drugim, a od nekadašnje slave ostala tek grupa ljudi koji ćaskaju pred crkvom bez kupole.
Veliki bazar
Pred sam kraj radnog vremena odlazimo u Kapali čaršiju, Veliki bazar. Natkrivena je tržnica od skoro pedeset hiljada kvadratnih metara, sa četiri hiljade radnji, koja se širi i na okolne ulice, najveći pokriveni tržni centar na svetu. Osnovao ga je Mehmed Osvajač 1461. godine, da bi trgovcima obezbedio sigurno mesto. To je pravi mali grad sa svojim ulicama, prolazima, kapijama i raskrsnicama.
Derbi i oproštaj
Za oproštaj sa Istanbulom svratili smo i u moderni tržni centar u poslovnom delu grada. Ručali smo u društvu navijača Fenerbahčea, koji su uredno ispijali ogromne količine piva, jer se tog dana igrao veliki istanbulski derbi sa Galatasarajem. Plavo-žuti dresovi na sve strane, i pivo na svakom stolu.
Povratak
Nedeljno jutro osvanulo je za polazak kući. Istim putem kojim smo i stigli, preko Jedrena, pa kroz Bugarsku, vraćali smo se u Čačak, noseći sa sobom sliku grada koji stoji na dva kontinenta i između dva carstva.